Welkom bij VNMI.nl

Lood

Lood is een zacht, donkergrijs metaal. Omdat het zo buigzaam is, kunnen er uitstekend kieren mee gedicht worden om woningen tegen indringend water te beschermen. Het bladlood wat hiervoor wordt gebruikt noemt men ook wel de loodslab. Het materiaal is ook zeer corrosiebestendig: zelfs bijtend zwavelzuur kan lood niet deren.

In oplaadbare batterijen en accu's wordt lood verwerkt als elektrode. Bij kamertemperatuur is lood een goede geleider van elektriciteit. Verder biedt lood door zijn hoge densiteit een uitmuntende bescherming tegen straling en geluid. In ruimtes waar straling voorkomt, zoals ziekenhuizen, tandartspraktijken en in de nucleaire industrie wordt veel lood toegepast.

Door het hoge soortelijke gewicht (11,34 kg/dm3) wordt lood ook veel gebruikt voor extra ballast in bijvoorbeeld, bruggen, machines en boten. Lood wordt onder andere ook nog gebruikt in lood in glas, soldeer, munitie en kristalglas.

Lood in het verleden
Al meer dan elfduizend jaar gebruiken mensen lood. Het is immers gemakkelijk te winnen, te smelten en te vormen. Alchemisten waren er lang van overtuigd, dat lood het oudste metaal was en zagen een link met de planeet Saturnus. In het Bijbelboek Exodus wordt ook al aan lood gerefereerd.

De Egyptenaren gebruikten lood voor het glazuren van aardewerk. Daarnaast gebruikten zij loodverbindingen als cosmetica - iets wat trouwens nog steeds voorkomt. In de hangende tuinen van Babylon, één van de zeven wereldwonderen, waren de vloeren van lood gemaakt.

De Romeinen gebruikten lood voor munten en schrijfwaar ('potlood') - en niet in de laatste plaats voor het transport van water. Waterleidingen, voor de elite van het Romeinse Rijk, werden van lood gemaakt. Wie veelvuldig water dronk, kon echter gemakkelijk hersenbeschadiging door loodvergiftiging oplopen.

Vanaf de jaren 1980 groeide het besef dat lood in bepaalde toepassingen schadelijk is voor mens en milieu. In tegenstelling tot sommige andere metalen, die in kleine hoeveelheden in onze voeding moeten zitten, is inname van lood sterk af te raden. Dat kan namelijk op den duur leiden tot loodvergiftiging. Voorheen zat lood bijvoorbeeld nog vaak in benzine, verf en (net als bij de Romeinen) in leidingen. Langzaamaan werd lood vervangen door andere stoffen, bijvoorbeeld door koper voor waterleidingen. 

Waar komt lood vandaan?
Lood komt weinig voor in de aardkorst. Het meeste lood komt voor in ertsen, die ook nog zink, zilver en koper bevatten. Galena (loodglans, loodsulfide) is het belangrijkste voor de loodwinning. Dit mineraal bevat 86,6% lood. Andere mineralen waar lood uit gewonnen wordt zijn cerussiet en angelsiet.

Galena wordt gevonden in Australië, Bulgarije, China, Marokko, Amerika, Rusland en Wales. Gerekend naar de hoeveelheden, produceren China en Australië verreweg het meeste lood.

Om lood te winnen uit galena (of een ander looderts) wordt het eerst verhit. Er ontstaat dan loodoxide, dat in een smeltoven wordt gereduceerd met kool. Het lood in de smeltoven is dan nog vervuild. Daarom worden de andere stoffen er met diverse technieken (bijvoorbeeld het inlaten van lucht of stoom) uitgehaald, totdat puur lood overblijft.

Veel lood wordt gewonnen uit hergebruikte, afgedankte loodproducten. Het oude lood wordt dan gesmolten, waarna het onbruikbare deel (wat niet voor de nieuwe toepassing nodig is) uit de substantie worden gehaald. Deze reststoffen zijn overigens vaak nog bruikbaar en worden geleverd aan bedrijven die messing, zink, tin, antimoon of ijzer produceren. In deze cyclus, cradle to cradle in optima forma, wordt het lood en de andere metalen voor nagenoeg 100% gerecycled.

Wie maakt in Nederland bladlood?
In Nederland is maar één bladloodproducent: Uzimet. Dit bedrijf recyclet gebruikt lood en walst het materiaal tot o.a. loodslabben. Uzimet levert aan de industrie en aan de groothandel, die vervolgens toelevert aan bouw- en aannemingsbedrijven en loodgieters.

Uzimet weet in de concurrentie met zes buitenlandse producenten, meer dan vijftig procent van de Nederlandse markt voor bladlood in handen te houden. Het marktaandeel van Uzimet en zusterbedrijven van de Calder Groep in West-Europa is ruim dertig procent.

De loodindustrie
Hoewel er sprake is van grote overcapaciteit voor bladlood in Europa, worden de kansen voor Uzimet hoog ingeschat. Het bedrijf heeft een uitstekende strategische ligging, vlakbij de Rotterdamse haven en tussen de grootste markten. Bovendien is nu oud lood - de grondstof voor Uzimet - voordeliger dan het smelten van primair lood.

Uzimet is een actief deelnemer in de Stichting Duurzaam Bouwmateriaal. Deze stichting geeft milieuvoorlichting over de producten die leden van de stichting produceren. Daarnaast is zij ook gesprekspartner voor de overheid als het gaat om onderzoeken naar milieueffecten. Hiernaast is Uzimet lid van Stichting Bouwlood. Dit technisch adviescentrum, stelt zich ten doel het bevorderen van de toepassing van lood in de bouw. Dit doen zij in de vorm van technisch advies, projectbegeleiding, het geven van praktijkcursussen op locatie en door het uitgeven van documentatie.